Crypto tụt dốc, vậy sao tôi lại cười?

Crypto tụt dốc, vậy sao tôi lại cười?

W. Scott Stornetta được coi là một trong những người sáng lập ra công nghệ blockchain hiện tại. Ông cũng là nhân vật đáng chú ý trong lĩnh vực mật mã học và điện toán phân tán. Hãy cùng đọc xem tại sao, crypto tụt dốc, ông lại cười?

Năm nay thị trường blockchain khá là hỗn loạn với các đồng tiền điện tử khi liên tục mất giá. SEC làm mưa làm gió lên ICO. Nhiều dự án công bố khá phô trương, nhưng lại đang hoạt động với tốc độ như ốc sên.

Thêm vào tất cả những thứ đó, có người tự nhận là Satoshi đe dọa đưa giá bitcoin xuống chỉ còn 1000 USD, trong khi một phe nhóm liên quan đe dọa phát động một cuộc tấn công DDos trên fork của đối phương bằng cách khai thác các block vô giá trị. Và một điều đau buồn hơn là chúng ta cũng đã mất Tim May, người đã cung cấp những cảm hứng thuở sơ khai cho tôi và nhiều người khác với nỗi khát vọng tự do cho crypto.

Vậy sao tôi lại cười? Sẽ là tự phụ khi nói rằng tôi biết một vài điều mà các bạn chưa biết. Nhưng có lẽ tôi có một cái nhìn dài hạn hơn. Trong khi là một cộng đồng vui mừng kỉ niệm 10 năm từ Writepaper của Satoshi, năm tới cũng là một dịp kỉ niệm khác với cá nhân tôi. Cụ thể, 2019 sẽ đánh dấu tròn 30 năm kể từ khi Stuart Haber và tôi bắt đầu làm việc trong một chủ đề chung và từ đó trở thành blockchain.

Từ góc nhìn đó, những điều phiền toái của năm qua chỉ còn là những vấn đề tạm thời làm sao nhãng những điều cơ bản nhất tạo ra giá trị. Từ các dịch vụ tài chính cho đến truyền thông xã hội, từ các dịch vụ ngân hàng với nền tảng là crypto cho đến thực hiện những thanh khoản tài sản thực sự, các cơ hội nổ ra muôn nơi. Và là Giám đốc Nghiên cứu ở một doanh nghiệp đầu tư mạo hiểm blockchain, tôi luôn sẵn sang để đưa ra lời khuyên nên đầu tư hàng chục triệu USD vào blockchain như thế nào trong năm tới.

Bộ phim Jerry Maguire nổi tiếng với câu “cho tôi thấy tiền”. Hãy để tôi nói cho các bạn bốn điều “cho tôi thấy”.

Thực hiện những điều này trong năm 2019 và có lẽ tôi có thể cho bạn thấy khoản tiền đầu tư

1. Cho tôi thấy cộng đồng

Những nỗ lực blockchain đạt thành công không bắt đầu bằng công nghệ. Thay vào đó chúng bắt đầu bằng một cộng đồng.

Quả thực như vậy, Tim May và những người khác trong cộng đồng cypherpunk mà đã giúp tạo nên ý thức của cả cộng đồng là chia sẻ mục đích đã có đóng góp đến thuở ban đầu của bitcoin nhiều như những giá trị kĩ thuật của Satoshi vậy. Điều này, thường không được chú ý bới những người không trải qua giai đoạn tiền đề của bitcoin, khiến nhiều người đưa ra những nhận định sai lầm về lí do tại sao ban đầu bitcoin phát triển đến vậy. Cộng đồng của nó được làm cho tin tưởng về một đồng tiền người-với-người và do đó sẵn lòng chấp nhận những yếu điểm của bitcoin đi kèm những lợi ích của nó.

Nhưng giải pháp blockchain mới nên bắt đầu bằng một cộng đồng có cùng chung lí tưởng và mục đích. Đây là giá trị cốt lõi của blockchain: chia sẻ và bất biến giúp cộng đồng có thể giữ được hi vọng về một cách thức người-với-người, minh bạch và hiệu quả.

2. Cho tôi thấy giải pháp cho những tồn đọng hôm nay

Những nỗ lực blockchain thành công sẽ không đưa ra giải pháp thỏa mãn nhu cầu, mà nên tập trung giải quyết những vướng mắc nổi trội, tồn đọng. Và những “sản phẩm” này sẽ cung cấp những lợi ích tức thời cho những người dùng đầu tiên của họ, chưa cần xét đến lợi ích khi quy mô phát triển.

Có quá nhiều người đam mê blockchain trong năm 2018 đứng lên chỉ trích những người đương nhiệm, những tệ nạn của hệ thống hiện tại, và lòng tham trong những hành động của họ. Họ tự huyễn hoặc bản thân rằng bởi vì những giải pháp blockchain của họ khác với những câu trả lời sai, những giải pháp đó phải cần thiết là câu trả lời đúng.

Những logic cẩu thả như vậy sẽ không còn đứng vững. Những người tâm huyết với blockchain nên đặt cho họ một câu hỏi khó. Cụ thể, là liệu giải pháp của họ có thực sự là “phải có”,hay cung cấp lợi ích đến những người dùng đầu tiên và sau đó là mở rộng ra về giá trị với những ảnh hưởng của mạng lưới? Hay đó chỉ là một sự thuận tiện “có thì tốt”, và giá trị của nó sẽ chỉ được quyết định khi cộng đồng phát triển đến một mức độ nhất định? Hay tệ hơn nữa là liệu nó chỉ là một công nghệ thông minh hơn mà sẽ giải quyết một vấn đề mà các developers đơn giản nghĩ cả thế giới ngày nào đó sẽ gặp phải?

Lịch sử đã chứng minh rằng những phát kiến thành công tập trung ít hơn vào những gì mà họ đấu tranh mà nhiều hơn vào những giải pháp mà họ hứa hẹn. Những viễn cảnh tươi sáng nhất có sự thặng dư, những kế hoạch có thể tự duy trì và phát triển theo thời gian để đạt được những kết quả thật sự được cải thiện.

Năm 2019, những nỗ lực có được sự năng động ngắn/dài hạn này sẽ có những tình cảnh khả quan. Ngành công nghiệp dịch vụ tài chính đưa tới nhiều cơ hội như thế, và thẳng tới những giá trị về định lượng mà có thể được nhận thấy trong những sự cắt giảm về hòa giải, chi phí giải quyết và thời gian, kể cả là trong những gian đoạn đầu. Và khi những mạng lưới này phát triển, các chức năng sẽ được bổ sung để cung cấp thêm những tiện ích.

3. Cho tôi thấy những sự thúc đẩy

Những thực thi blockchain thành công luôn tránh tạo ra những sự thúc đẩy gây mất ổn định, trong khi phân bổ giá trị cho những người tham gia trong toàn hệ thống mà thực sự tạo ra giá trị. Tạo ra giá trị đó thông qua những cộng đồng phi tập trung có thể đặc biệt thách thức. Không như những tập đoàn cổ điển dựa vào chỉ huy và kiểm soát phân cấp, các hệ thống blockchain thành công yêu cầu những sự thúc đẩy từ bên trong giúp nuôi dưỡng sự phát triển chung và làm ổn định quản trị người-với-người.

Những sự khuyến khích thành công và cơ chế quản trị liên quan đều tránh kiểu hành vi được minh chứng trong năm qua ở hard fork của BCH-SV và BCH-ABC. Yêu cầu đơn thuần Proof-of-Work có thể tỏ ra tương đương với phá vỡ niềm tin với những nguyên lí cốt lõi của sự phi tập trung hóa. Vậy mà tôi vẫn tin rằng Proof-of-Work có thể được cải thiện để tránh những hành động như vậy mà không từ bỏ những thúc đẩy hữu ích của nó.

Về cơ bản, những cộng đồng phi tập trung cần những sự thúc đẩy để những thành viên trong cộng đồng có thể lưu giữ và xác nhận những hồ sơ chống giả mạo, làm cho chúng trở nên bất biến. Với đó làm nền tảng bảo an, họ từ đó có thể xem xét liệu một token, như một cổ phần thực sự trong suy nghĩ thông thường, phù hợp với những điều kiện hay không. Nếu điều đó là có nghĩa, thì phải có người đảm bảo rằng sự phân bổ cân bằng khác biệt cho thưởng phân phối lại tokens suốt chặng đường tạo ra giá trị và ổn định trong dài hạn.

Về vấn đề này, những nền tảng truyền thông xã hội với nền tảng là cộng đồng đang tiếp tục đưa ra những cơ hội to lớn mà vẫn chưa thực hiện được. Hàn chục triệu hay thậm chí là hàng tỷ người dùng nếu được thúc đẩy một cách phù hợp sẽ trở thành lực lượng không thể xem nhẹ.

Nhưng những ông vua của Facebook/LinkedIn/Reddit/v.v… cũng phải chứng minh họ hiểu cộng đồng nhiều đến đâu và cung cấp một giải pháp hấp dẫn.

4. Cho tôi thấy sự linh hoạt, không phải chính thống cứng nhắc

Những tiến hành blockchain thành công không khác gì những startup khác loại ở chỗ họ cần thích nghi với nhu cầu của cộng đồng người dùng. Đó là những cốt lõi, không phải là một cách tiếp cận giải quyết vấn đề, mà cần phải giữ cho bất biến.

Bởi vì Satoshi lo ngại một cách hợp pháp rằng các chính phủ có thể sẽ muốn đóng cửa những thứ cạnh tranh với các đồng tiền chính phủ của họ, anh ấy đã dẫn chứng những sự dư thừa trong tính toán khổng lồ như là một phần của sự phi tập trung hóa.

Tuy nhiên ngày nay phần lớn các nỗ lực blockchain hoạt động trong một môi trường khác. Thật khó để hình dung việc quân đội săn lùng những người phát tán các hồ sơ y tế. Vì thế, khi những nỗ lực blockchain vượt qua giới hạn bitcoin, sẽ là đáng để xem xét lại khi nào, ở đâu và bằng cách nào những nhu cầu của người dùng cầu những tầng lớp giải pháp khác nhau. Trong thời gian ban đầu của blockchain như giờ, trong đó một hình mẫu nổi trội vẫn chưa xuất hiện, những nhà kiến thiết phải linh hoạt đủ để khám phá ra những khả năng mới được đưa tới từ những người dùng và suy nghĩ ở góc độ thứ nhất.

Tổng quát hơn, một sự tập trung không phù hợp vào việc đấu tranh cho cuộc chiến mới đây là biểu hiện của việc những nhà lãnh đạo không muốn thay đổi ngay cả khi những điều kiện được cải thiện. Những kế hoạch ban đầu hầu như không bao giờ thành hiện thực. Những nhà lãnh đạo thành công lắng nghe người dùng của họ nói gì và xoay quanh nó một cách phù hợp.

Lời hứa về một niềm tin phi tập trung hóa đã đi được một chặng đường dài kể từ giai đoạn đầu cuối những năm 80. Chưa cho họ được sự tôn trọng hợp lí cho những công việc to lớn mà Tim, David, Nick, Satoshi, J.R, David,  Blythe, Caitlin, Vitalik, Joe, Dan, Ned và nhiều nhiều người khác nữa đã làm được, các cộng đồng blockchain phải rút ra được những bài học đắt giá từ những năm qua.

Để hiện thực hóa điều hứa về một thế giới người-với-người công bằng và minh bạch hơn, chúng ta đầu tiên phải gắn kết cộng đồng lại với nhau, tập trung vào việc giải quyết những vấn đề tồn đọng trước mắt, tiếp tục luyện thành những thúc đẩy và quản trị, và phản ứng với một sự linh hoạt khi nhu cầu và tình huống thay đổi.

Những người làm được như thế sẽ tìm thấy cho mình một nụ cười như tôi trong năm 2019, khi chúng ta biết điều mà người khác không biết: lời hứa cốt lõi của blockchain.

Giờ hãy làm rõ rằng thứ mà Stuart và tôi tạo ra là một kiểu blockchain thử nghiệm, và chúng tôi không đòi hỏi bất cứ sự ghi nhận nào cho những phát kiến phát sinh từ đó. Nhưng kể cả là 30 năm trước thì cũng đã có nhiều yếu tố cơ bản được đặt vào đúng chỗ: một hệ thống các khối được liên kết điện tử với nhau được phân phối rộng rãi dẫn đến việc loại trừ nhu cầu tin tưởng vào một bên thứ 3. Nếu không gọi đó là một blockchain thì bạn gọi là gì?

Xem thêm:

CTV Quang Thanh - Coindesk